Wydanie 31, 04.06.2021

To z zagładą nowozelandzkich jeży, norweską drogą krajową 17 i wykładami Richarda Feynmana

Nieważne jak spędzaliście ostatni czwartek, zapraszamy do czytania.

Polska

  • „Staram się od kilku lat walczyć z tą tezą, że nieheteronormatywność to coś, co przyszło do Polski z zewnątrz na przełomie lat 80. i 90. (…) Nawet takie pojedyncze relacje sprawiają, że argumentacja o «zachodniej modzie» przestaje mieć rację bytu. Podobnie jak historia Henryka z Lublina. (…) To, że nie znamy queer historii nie znaczy, że tych historii nie było.” Historyczka Joanna Ostrowska w rozmowie z Mają Heban opowiada o swojej najnowszej książce „Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej”. [Noizz]

  • Pod koniec maja Andrzej Duda złożył oficjalną dwudniową wizytę w Turcji. Sprawa była szeroko komentowana ze względu na trudne relacje tureckie z zachodnimi sojusznikami i szerzej całą Unią Europejską. Dzisiaj polecamy artykuł próbujący przedstawić sytuację z punktu widzenia Turcji i jej interesów. Zdaje się, że wizyta w Turcji była sukcesem głównie dla Erdoğana. Ankara nie tylko buduje swoja pozycję jako dostawca dronów, ale także zyskuje dodatkowy wpływ w UE, a przy okazji może wskazywać na jej zaangażowanie we wzmacnianie potencjału NATO. Wszystko w przededniu spotkania Edroğana z Bidenem, gdzie ten pierwszy będzie chciał przełamać kryzys w dwustronnych relacjach, spowodowanych m.in. zakupem przez Turcję rosyjskich systemów przeciwlotniczych S-400. [Al-Monitor]

  • Zapisano kolejne karty w odwiecznej polskiej polemice o tym, czy powinniśmy dołączyć do cywilizacji Zachodu. Po jednej stronie barykady stoją Janusz Schwertner i Witold Jurasz z Onetu, którzy ze zniecierpliwieniem domagają się, aby Polska wreszcie stała się Zachodem. Po drugiej stronie barykady stoi Bartosz Bartosik z katolickiego magazynu „Więź”, twierdzący, że Polska powinna dołączyć do Zachodu wyłącznie na swoich warunkach i zachowując swoją tożsamość. Bartosik wskazuje ponadto, że nie warto idealizować Zachodu, ponieważ on też ma swoje własne problemy. Kto ma rację? W takich sprawach nie ma jednoznacznych odpowiedzi i dlatego rzeczona dyskusja będzie trwać. [Onet], [Więź]


Europa

  • Rząd federalny Niemiec uznał zbrodnie popełniane na ludach Herero i Nama przez Cesarstwo Niemieckie w latach 1904-08 za ludobójstwo. Jednocześnie Niemcy zobowiązali się do stworzenia funduszu pomocowego w wysokości 1,1 mld euro. Ze środków ma być finansowana reforma rolna oraz rozwój infrastruktury i szkolenia zawodowe. [Deutsche Welle]

  • Sciapan Puciła (ur. 1998) jest współzałożycielem kanału Nexta na YouTube i na Telegramie (najpopularniejszy kanał Nexta live na Telegramie ma 1,2 miliona subskrybentów, populacja Białorusi to 9,5 milionów ludzi). Udzielił wywiadu Pawłowi Pieniążkowi na łamach Tygodnika Powszechnego. Czy spodziewał się, że reżim Łukaszenki może posunąć się do porwania samolotu? Dlaczego to zrobił? Jak widzi rolę swoją oraz całej Nexty? Czy czuje się bezpiecznie? Czym właściwie jest i jak działa Nexta? [Tygodnik Powszechny]

  • Jeśli podobnie jak ekipa Tygodnika Neuropa lubicie północne krajobrazy, zapraszamy do obejrzenia filmu o drodze krajowej 17 w Norwegii, zwanej też trasą nadmorską (Kystriksveien). Wije się ona przez 650 kilometrów wzdłuż wybrzeża kraju, dając okazję do podziwiania niezliczonej liczby fiordów. Kończy się w Bodø, za kołem podbiegunowym. Materiał dostępny do 30 sierpnia. [Arte]


Bliski i Środkowy Wschód

  • Po czwartych w ciągu 2 lat wyborach w Izraelu, kolejnych wygranych przez partię najdłużej w historii Izraela urzędującego premiera Benjamina Netanjahu, to jednak opozycja ma uformować rząd. Po tygodniach rozmów, liderzy partii Amina (Koalicja) oraz Jesz Atid (Jest Przyszłość) porozumieli się i podejmują próbę utworzenia rządu. W skład koalicji ma wejść łącznie 8 ugrupowań, które łączy chyba tylko jedno – chęć odsunięcia Bibiego Netanjahu od władzy. Może to też przyspieszyć jego proces o korupcję, który może na dobre zakończyć jego polityczną karierę. [The Guardian]

  • W irańskiej rafinerii zlokalizowanej w pobliżu stolicy państwa wybuchł pożar. Jak przekazały władze, przyczyną pożaru był wybuch wyciekającego z instalacji gazu. Ogień znajduje się pod kontrolą, ale nie został jeszcze ugaszony. To kolejny w ostatnich miesiącach wypadek przemysłowych instalacjach w Iranie. Choć Iran najchętniej wskazuje na Izrael jako na sprawcę sabotażu, to faktem jest, że Irańskie instalacje naftowe są przestarzałe i z braku dostępu do pieniędzy i technologii bywają zawodne. [France 24]

  • Największy okręt służący w irańskiej flocie zatonął w wyniku pożaru, który wybuchł na jego pokładzie. Pożar wybuchł w maszynowni jednego z silników gdy zaopatrzeniowiec Kharg wracał z ćwiczeń morskich. Na jednostce zbudowanej w Zjednoczonym Królestwie, zwodowanej w 1977 roku, służyło 400 osób – nikomu nic się nie stało. Mimo trwającej 20 godzin walki z ogniem okręt zatonął. W ostatnich miesiącach napięcia na wodach Zatoki Perskiej oraz Morza Czerwonego rosną, a Iran i Izrael wzajemnie oskarżają się o ataki na swoje jednostki pływające. [Al-Monitor]

  • Pierwsza ministra spraw zagranicznych w historii Libii, Nadżla al-Mangousz, zasiadająca w przejściowym rządzie jedności narodowej, znajduje się pod potężną presja ataków politycznych, werbalnych, a także gróźb. W niedawnym incydencie, grupa uzbrojonych mężczyzn wtargnęła do hotelu Corinthia, szukając między innymi jej. Krytyka w jej kierunku nasiliła się po tym, gdy wezwała Turcję do opuszczenia przez jej wojska terytorium Libii. Co niepokojące, premier rządu, Abdul Hamid Dbeibeh, zupełnie nie wstawia się za swoją ministrą, a wręcz utrudnia jej sprawowanie stanowiska poprzez prowadzoną politykę personalną. Czy pierwsza kobieta kierująca ministerstwem spraw zagranicznych Libii zostanie zmuszona do rezygnacji ze stanowiska? [Middle East Monitor]

  • W kwietniu 2018 roku na wpisaną na listę dziedzictwa UNESCO jemeńską wyspę Sokotra dotarła setka żołnierzy Zjednoczonych Emiratów Arabskich i zajęła ją, bez konsultowania tego z władzami jemeńskimi. Wyspa jest niezwykle malownicza, z bardzo bogatą florą, której 1/3 to gatunki występujące tylko na tej wyspie. Niesamowita atrakcja turystyczna. I jak się okazuje, ZEA wpuszcza na wyspę zagranicznych turystów, zupełnie bez wiedzy i kontroli rządu jemeńskiego. Czy Emiratczycy planują kiedykolwiek zwrócić wyspę Jemenowi? [Middle East Eye]

  • Już za rok startują mistrzostwa świata w piłce nożnej w Katarze. Praca wre, międzynarodowe organizacje informują o setkach imigrantów zmarłych na budowach. Katar w tym czasie stawia zarzuty „dezinformacji za pieniądze” Kenijczykowi, który opisywał warunki, w jakich żyją budujący stadiony i hotele imigranci zarobkowi. [Middle East Monitor]


Azja

  • Z poprzednich wydań (28., 25. i 23.) mogliście dowiedzieć się o 3 fali pandemii w Indiach oraz o tym, jakie były jej polityczne przyczyny i jakie są możliwe skutki. Teraz polecamy reportaż w Guardianie na temat uczestników hinduskiego święta Kumbh Mela, w czasie którego miliony wyznawców hindu zebrało się nad brzegiem Gangesu na początku 3 fali pandemii. [The Guardian]

  • Uzbekistan odmówił przedłużenia akredytacji polskiej dziennikarce, Agnieszce Pikulickiej-Wilczewskiej. Korespondentka Al-Dżaziry oskarżyła wcześniej w tym roku jednego z funkcjonariuszy ministerstwa spraw zagranicznych o molestowanie seksualne. W lutym minister spraw zagranicznych wystosował oficjalne przeprosiny oraz zapewnił o zwolnieniu z ministerstwa oskarżonego, a akredytacja dziennikarki została wtedy przedłużona o trzy miesiące. Ekspert z Human Rights Watch uważa, że najnowsza decyzja MSZ Uzbekistanu to kontynuowanie procesu stawiania zarzutów kryminalnych wobec krytycznych dziennikarzy oraz blogerów. [Radio Free Europe]

  • Państwa Azji Środkowej od dekad są źródłem imigrantów zarobkowych w Rosji. Jednak zaczynają się pojawiać nowe trendy – część z imigrantów zaczyna wybierać Kazachstan. Mimo tego, że pensje w Kazachstanie nadal są niższe, to w całościowym rozrachunku, różnica się zaciera. Koszty pozwoleń i podróży do Kazachstanu są ułamkiem kwoty potrzebnej, aby dostać się do Rosji. Dodatkowo, w największych miastach Rosji przybysze z Azji Środkowej padają ofiarą ataków ksenofobicznych; wydaje się natomiast, że w Kazachstanie imigranci są bezpieczniejsi. Czy trend się utrzyma, gdy pandemia się zakończy? [Radio Free Europe]

  • W wydaniu 24. pisaliśmy, że w wyniku gry wojennej, amerykanie wykazali możliwość skutecznej obrony Tajwanu, jednak w tej grze symulowali własne systemy uzbrojenia, które znajdą się w linii w 2030 roku. Zaczęło to rodzić pytania, co to oznacza dla bezpieczeństwa Tajwanu przez najbliższe 9 lat. Sami Tajwańczycy twierdzą we własnych analizach, że Tajwan da się obronić także teraz, jedynie przy wsparciu Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych. Artykuł porusza temat niepewności symulacji, wielu niewiadomych, w tym po stronie wroga, a także ogólnego postrzegania wyzwania obrony Tajwanu przez wojskowych. [Konflikty.pl]


Afryka

  • Jednymi z pierwszych skojarzeń z Afryką są ubóstwo, głód, wojny i rebelie. I trzeba przyznać, że te obrazy w naszych głowach mają solidne podstawy. Warto pamiętać jednak, że Afryka to również kontynent z potężnym potencjałem demograficznym (60% populacji ma mniej niż 25 lat), bogaty w surowce i mający doskonałe warunki do rozwoju zrównoważonego przemysłu. I choć nie jest to wiedza nowa, to jednak ostatnie dekady pomagania Afryce przez Zachód są kompletnie nieskuteczne. Co należy zmienić? Jak mądrze inwestować w infrastrukturę? Jak skutecznie pomóc Afryce wydostać się z wiecznych ekonomicznych kłopotów, zastanawia się Jan Cipiur. [Obserwator Finansowy]

  • Słyszeliście kiedyś o Republice Somalilandu? Jeśli nie, to polecamy artykuł Africa Elects (hostowany na stronie siostrzanego Europe Elects) opisujący historię oraz system polityczny tego państwa, które nie jest uznawane przez społeczność międzynarodową. Okazją do tego są wybory do parlamentu, które odbyły się tam 31 maja i które autorce artykułu dają nadzieję na dalszą demokratyzację tego regionu Afryki. [Europe Elects]

  • Trwa zacieśnianie partnerstwa między Egiptem i Sudanem. Tym razem Egipt chce posłużyć się swoim wkładem do Międzynarodowego Funduszu Walutowego, aby pomóc Sudanowi zredukować jego zadłużenie. Egipt postrzega stabilność, w tym finansową, Sudanu, jako zabezpieczenie własnej stabilności. Oba państwa współpracowały przez ostatnie miesiące w szerokim spektrum wspólnych interesów. Razem występując przeciwko Etiopii i jej planowi napełniania jeziora, które ma powstać przez spiętrzenie na Tamie Wielkiego Odrodzenia, współpracowały przy ekstradycjach, a także prowadziły wspólne manewry marynarek wojennych. O reformach w Sudanie i jego otwieraniu się na międzynarodową współpracę pisaliśmy w wydaniu 22., 24. i 29. Jak widać, uważamy, że poczynania Sudanu warto śledzić z uwagą. [Al-Monitor]


Ameryka Łacińska

  • W wydaniu 29. pisaliśmy o politycznej porażce centro-prawicy rządzącej w Chile. Teraz wywodzący się z tej frakcji prezydent Sebastián Piñera wyszedł z zaskakującą propozycją popchnięcia przez niego do przodu prac nad ustawą o równości małżeńskiej, która od 2017 r. tkwi w kongresie. Warto zwrócić uwagę, że ustawa znajduje się w politycznym czyśćcu z powodu obstrukcji ugrupowania politycznego, z którego wywodzi się prezydent. Dodać też trzeba, że sondaże wskazują na spadające poparcie dla prezydenta. [BBC]

  • Czy źle się dzieje w Nikaragui? W drugiej połowie roku odbywają się wybory prezydenckie, a już trzeci potencjalny kandydat mogący zagrozić urzędującemu prezydentowi jest aresztowany, a dwie partie opozycyjne zostały zdelegalizowane. Teraz aresztem domowym została objęta Cristiana Chamorro, 67 letnia dziennikarka, pod zarzutem prania pieniędzy w swojej fundacji. Polecamy artykuł Al-Dżaziry, który nakreśli wam szczegółowo tamtejsze wydarzenia. [Al-Dżazira]

  • Jak pewnie wiecie z kilku poprzednich wydań tygodnika, w Peru zbliża się 2. tura wyborów prezydenckich. Z ostatnich sondaży (do śledzenia ich polecamy America Elects na Twitterze) wynika, że minimalną przewagę ma socjalistyczny kandydat Pedro Castillo. Zapowiedział on, że jeśli wygra, to weźmie na celownik umowy o zamrożeniu taryf podatkowych na miedź, jakie wielkie firmy wydobywcze mają podpisane z Peru. Byłby to duży cios dla wydobycia miedzi w Peru jak i całym regionie i przyczyniłby się on do zwiększenia cen tego surowca. O tym wszystkim przeczytacie w artykule Al-Dżaziry, a z tekstu BBC dowiecie się, dlaczego Peru tak źle sobie radzi z ostatnią falą pandemii koronawirusa. [Al-Dżazira], [BBC]

  • Meksyk oskarża 3 marki odzieżowe o wykorzystanie wzornictwa rdzennych mieszkańców tego kraju w swoich kolekcjach. Zara, Anthropologie oraz Patow sprzedają odzież z charakterystycznym wzornictwem, często stworzonym przez ubogie dzisiaj społeczności, które nie mają żadnych udziałów w zyskach generowanych przez ich twórczość. Nie jest to pierwszy raz, kiedy potężne marki odzieżowe przywłaszczają sobie wzornictwo lokalnego folkloru czy też niezależnych twórców. Temat ten jest ma wysoki priorytet w politycznej agendzie Meksyku, którego wzornictwo było rozkradane przez setki lat. Odpowiednie instytucje zapowiadają aktywną walkę z nieuczciwym wykorzystaniem dorobku kulturalnego społeczności Meksyku. Czy zniechęci to wielkie marki do zaprzestania kradzieży, czy raczej wliczą to w koszta? [The Guardian]


Ameryka Północna

  • Republikanie w Senacie Stanów Zjednoczonych zablokowali powstanie niezależnej komisji na temat zamieszek na Kapitolu 6 stycznia bieżącego roku. Dla przypomnienia: grupa zwolenników Donalda Trumpa wdarła się na teren Kongresu i próbowała przeszkodzić w certyfikacji głosów elektorskich. Zamieszkom towarzyszyło 5 ofiar śmiertelnych. Więcej na temat zamieszek oraz uczestników można przeczytać w naszych wcześniejszych wydaniach (10., 11., 12., 13. oraz 14.). [NPR]

  • Kilka dni temu ukazał się 44. odcinek Podkastu amerykańskiego poświęcony masakrze w Tulsie (o której pisaliśmy już w poprzednim wydaniu). Omówiona w nim została szerzej historia nierówności rasowych w XX-wiecznych Stanach Zjednoczonych. Afroamerykanie nie zostali na przykład objęci, w równym zakresie jak biali, programami Nowego Ładu, a powojenna akumulacja bogactwa i budowa klasy średniej praktycznie ich ominęła, czego konsekwencje obserwujemy do dziś.

  • W ubiegły weekend były doradca ds. bezpieczeństwa Donalda Trumpa i emerytowany generał Michael Flynn stwierdził na prawicowym wiecu „For God & and Country Patriot Roundup”, że zamach stanu taki jak w Mjanmie (Birmie) powinien zdarzyć się w USA. Postulował on również siłowe przejęcie władzy i obalenie demokracji przez wysoko postawionego członka ostatniego republikańskiego prezydenta USA, republikańskie władze stanowe Texasu, gdzie odbywał się wiec, wolą podobny efekt otrzymać legalnymi metodami i ograniczają prawa wyborcze. [New York Magazine]


Oceania

  • Po raz czwarty udajemy się na Samoa; tym razem z materiałem, w którym przybliżona jest sylwetka pierwszej kobiety pełniącej funkcję premierki-elektki, Fiame Naomi Mata'afa. Córka pierwszego premiera niepodległego Samoa od młodości przecierała szlaki, teraz może być impulsem potrzebnym do zwiększenia uczestnictwa kobiet w legislaturach państw wysp Pacyficznych, gdzie tylko 6,4% parlamentarzystów to kobiety. Dla porównania na Bliskim Wschodzie jest to 17,2%. [CNN]

  • Nowozelandzkie jeże czeka zagłada. Państwo wdraża plan pozbycia się z wysp wszystkich inwazyjnych gatunków zwierząt sprowadzonych przez wieki na archipelag. Jeże są jednymi z nich. Sprowadzono je w latach 60. XIX wieku i ze względu na brak lokalnych naturalnych wrogów zagrażają one lokalnemu ekosystemowi. Co ciekawe, jeże zostały niedawno wpisane na listę zwierząt zagrożonych w Zjednoczonym Królestwie, jednak działacze środowiskowi wskazują, że transport jeży z Nowej Zelandii do Europy nie ma sensu. Prawdziwym problemem jest przekształcanie środowiska do formy niesprzyjającej jeżom, więc ewakuowane jeże też czekałaby najpewniej zagłada. [The Sydney Morning Herald]


Ekonomia i gospodarka

  • Czy po ponad pół wieku prosperity zbliża się zmierzch rajów podatkowych? Wysiłki administracji Bidena w kierunku globalnego minimum podatku korporacyjnego w wysokości 15% zdają się dawać konkretne efekty. Prawdopodobnie już na spotkaniu grupy G7 5-6 czerwca i G20 w lipcu padną wiążące deklaracje. Jako że te kraje stanowią większą część światowej gospodarki, reszta globalnego systemu też będzie musiała się dostosować. Na zmianach najwięcej zyskają duże państwa wysoko rozwinięte, dla średniaków będzie delikatnie pozytywna. Stracą oczywiście same raje podatkowe. W Europie będą to Cypr, Malta i Irlandia, a także – w mniejszym stopniu – Holandia i Węgry, argumentujące, że mniejsze kraje powinny być w stanie przyciągać do siebie inwestycje nieco niższymi podatkami. [The Economist]

  • Pewnie nie raz przeglądając Wikipedię widzieliście agresywne banery zachęcające do wpłaty na utrzymującą jej infrastrukturę Fundację Wikimedia (WMF). Sprawiają one wrażenie, jakby istnienie projektu było zagrożone. Fakty są jednak zgoła inne – WMF prosi o pieniądze, choć jest w bardzo dobrej sytuacji finansowej. Mimo że jej wydatki (choć nie ma ku temu dobrych powodów – serwery Wikipedii to „tylko” 10 milionów dolarów rocznie, reszta to hojne wynagrodzenia dla kohort pracowników) rosną dynamicznie, wpłaty rosną jeszcze szybciej i są odkładane na koncie. Być może koncept „funduszu na czarną godzinę” da się jakoś uzasadnić, trudno jednak pozytywnie oceniać apele do internautów z Indii, którzy mieliby się podzielić z Wikipedią dwoma dolarami miesięcznie. Szczególnie, że kampania fundraisingowa w Indiach i Ameryce Południowej wystartowała po raz pierwszy w roku pandemii COVID-19. [Daily Dot]


Nauka i Technologia

  • Temat sekwestracji dwutlenku węgla CCS (ang. CO2 Capture and Storage) powraca przy okazji omawiania planów osiągnięcia bezemisyjnej gospodarki. W podcaście Magazynu Pismo „Jak naprawić przyszłość” Marek Józefiak z Greenpeace oraz profesor Szymon Malinowski odpowiedzą na pytanie czy syntetyczne lasy uratują klimat. O sekwestracji w osiąganiu neutralności klimatycznej mogliście przeczytać w wydaniu 9. naszego Tygodnika.

  • Caltech udostępnił kompletne nagrania legendarnych wykładów Richarda Feynmana z fizyki, które wygłosił w latach 1961-1964 na tym uniwersytecie. Zbiór zawiera wiele poprzednio niepublikowanych w żadnej formie materiałów, np. dyskusji po wykładach. Uwaga: pierwsze nagranie zachowało się w o wiele gorszej jakości, niż pozostałe. PS Konspekty do wykładów można znaleźć na stronie feynmanlectures.caltech.edu PPS Bardziej technicznym czytelnikom zostawiamy też poradę, jak można pobrać audio na swój komputer za pomocą narzędzia wget. [Caltech], [Hacker News]

  • Substack to nie tylko Tygodnik Neuropa i blogi, ale też... książki publikowane w odcinkach. Steven Sinofsky pracował w Microsofcie od 1989 do 2012 roku, a nawet kierował produkcją i marketingiem aż zbyt dobrze znanych produktów Office i Windows. Od kilku miesięcy publikuje historię „rewolucji PC” od środka. Jest ona zaskakująco ciekawa i pouczająca nie tylko dla osób związanych z IT, szczególnie że Microsoft w pewnej części zawdzięcza Sinofsky'emu pozytywną ewolucję i wyblaknięcie obrazu okropnego monopolisty. Odpowiadał na przykład za przełomowy i dobrze oceniany system operacyjny Windows 7 oraz wprowadzenie „wstążki” w menu Office. [Hardcore Software @ Substack]

  • Wśród nowych informacji z rynku zbrojeniowego ciągle słychać o planach autonomicznych pojazdów czy też statków. Czy terminator bądź „robotyczny policjant” nadchodzą? Okazuje się, że będziemy musieli na niego jeszcze trochę poczekać. Wśród problemów wymienia się rozpoznawanie celów, które zadziwiająco łatwo można oszukiwać czy też trudności w nauczeniu sztucznej inteligencji zachowania na polu walki, gdy mamy do dyspozycji poligon i laboratorium – różnice między tymi środowiskami mogą być zbyt duże. Do tego dochodzą kwestie międzynarodowe – kto odpowie np. za zbrodnie wojenne popełnione przez autonomiczne maszyny? Na ten moment, pewnym konsensusem jest obowiązek wpięcia człowieka w system decyzyjny o otwarciu ognia. Czy jednak wszyscy będą się do tego stosować? [Konflikty.pl]


Idee, Kultura, Społeczeństwo

  • Połowa młodych mężczyzn w Zjednoczonym Królestwie uważa, że „feminizm zaszedł za daleko i sprawia, że mężczyznom trudniej odnieść sukces”. Co powoduje antyfeministyczne postawy młodych mężczyzn, w skrajnych przypadkach nienawiść do wszystkich kobiet i co można zrobić, żeby zaradzić tej radykalizacji? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w reportażu. [Vice]

  • O co tak naprawdę chodzi z tym ruchem antyszczepionkowym? Jeśli interesuje was jego geneza to popularny youtuber hbomberguy stworzył długi film, z którego dowiecie się, dlaczego ludzie na świecie zaczęli myśleć, że szczepionki powodują autyzm oraz co kierowało osobami, które za to odpowiadają (spoiler alert: najpewniej pieniądze).

  • Mariaż nauki ze sztuką dał nam zadziwiający rezultat. Wykorzystanie odpowiednich szczepów bakterii przyczyniło się do renowacji rzeźb Michała Anioła w kaplicy Medyceuszy we Florencji. Pierwsze wzmianki źródłowe informowały, że grobowce najważniejszego rodu Florencji autorstwa jednego z najsłynniejszych twórców renesansu nie przypominały swej dawnej chwały już w roku 1595. Dzięki mniej licznym odwiedzinom turystów związanymi z pandemią koronawirusa konserwatorzy zyskali jednak możliwość spokojnej pracy nad ww. dziełami sztuki. Efektem było przywrócenie ich pierwotnego wyglądu, nieznanego od czasów, gdy wyszły spod dłuta wielkiego artysty. [The New York Times]

  • Hegel nigdy nie wypowiedział zdania: „Tym gorzej dla faktów”. Krótka historia pewnego zmyślenia, które na stałe zadomowiło się nawet w pracach profesjonalnych filozofów (swoją drogą, niezbyt dobrze to o nich świadczy). Z tekstu dowiemy się też, co wspomniane zmyślone zdanie ma wspólnego z domniemanym istnieniem planety między Marsem a Jowiszem. Poznamy też pewien ciekawy wzór matematyczny. [Kompromitacje]